DİYARBAKIR SÜRYANİ KADİM MERYEM ANA KİLİSESİ
Hıristiyanlık, Kudüs, Antakya, Urfa üzerinden 1.yüzyılda Diyarbakır'a ulaştı. Süryaniler, bu erken dönemde Hıristiyan oldu. "Omid" ismiyle adlandırdıkları bu kente dinsel, kültürel, yazınsal ve sanatsal değerler kattılar.
Meryem Ana Kilisesi, 3.yüzyılda kuruldu. Süryanice yazıtları, kakmalı kapıları, ahşap işlemeli mihrapları ve diğer değerli eserleriyle, kadim Diyarbakır' da varlığını koruyabilen en önemli Süryani kiliselerinden biridir.
Süryani kiliseleri arasında ayrıcalıklı bir konuma sahiptir. Aziz Mor Afrem'in 303'te bu kilisede vaftiz olması, Aziz Mor Yakup'un 309'da burada yapılan bir sinod kararıyla Nusaybin episkoposluğuna yükseltilmesi, Süryani edebiyatının parlak simalarından Suruçlu Mor Yakup (451-521), Mor Yakup Barsalibi (1149-1171) gibi azizlerin ve bazı Süryani patriklerin bu kilisede yaşamış olmaları ve kilisenin bu patriklerin mezarını barındırıyor olması, Meryem Ana Kilisesi'nin manevi değerini arttırmaktadır.
1034'te Antakya Süryani Patrikliği -Malatya'dan sonra- geçici bir dönem bu kilisede hizmet verdi. Böylece 11. yüzyıldan 19. yüzyılın sonlarına kadar, kesintili aralıklarla, Süryani Patrikliğine ev sahipliği yaptı. 1933 yılına kadar Diyarbakır, Süryani Metropolitliginin merkezi olmuştur.
Diyarbakır'ın önemli dinsel yapıtlarından biri olma özelliğini taşıyan kilise, Türkiye, ABD, Avrupa ve dünyanın diğer ülkelerinde yaşayan Süryanilerin maddi ve manevi katkılarıyla 2004'te başlayan ve 2005'te tamamlanan kapsamlı restorasyon çalışmaları ile bugünkü görünümüne kavuştu.

DİYARBAKIR CHURCH OF THE MOTHER OF OUR LADY OF ASSYRIA

Christianity reached Diyarbakır in the 1st century via Jerusalem, Antioch and Urfa. Assyrians became Christians in this early period. They added religious, cultural, literary and artistic values to this city they called “Omid”.
The Virgin Mary Church was founded in the 3rd century. With its Syriac inscriptions, inlaid doors, wood inlaid mihrabs and other valuable artifacts, it is one of the most important Syriac churches to have survived in ancient Diyarbakır.
It has a privileged position among the Assyrian churches. The fact that St. Mor Afrem was baptized in this church in 303, that St. Mor James was elevated to the episcopate of Nusaybin by a synod decision held here in 309, that saints such as Mor James of Suruç (451-521), Mor James Barsalibi (1149-1171), one of the brightest figures of Syriac literature, and some Syriac patriarchs lived in this church, and that the church houses the graves of these patriarchs increase the spiritual value of the Church of the Virgin Mary.
In 1034, the Syriac Patriarchate of Antioch - after Malatya - temporarily served in this church. Thus, from the 11th century until the late 19th century, it hosted the Assyrian Patriarchate at intermittent intervals. Until 1933, Diyarbakır was the center of the Assyrian Metropolitanate.
The church, which is one of the most important religious monuments of Diyarbakır, was restored to its present appearance with the comprehensive restoration works that started in 2004 and completed in 2005 with the financial and moral contributions of Assyrians living in Turkey, the USA, Europe and other countries of the world.